Atmosfera nad Evropom prolazi kroz značajnu promjenu jer se duboka ciklonalna dolina premješta preko središta kontinenta, donoseći znatno hladniji vazduh daleko na jug i povećavajući opasnost od jutarnjih mrazeva.
Sudar ove neuobičajeno hladne vazdušne mase sa toplim i vlažnim vazduhom nad Sredozemljem stvara uslove za višednevni period sa ekstremnim vremenskim prilikama.
Područjima od sjeverne Italije do jadranske obale zapadnog Balkana prijete superćelijske oluje, razoran grad i lokalne poplave, piše meteorološki servis Severe Weather Europe, prenosi Index.hr.
Hladni talas stiže nad Evropu
Značajne promjene vremena širom Evrope pokrenute su snažnim poljem visokog pritiska koje se uspostavilo nad sjevernim Atlantikom. To je omogućilo prodor vazduha sa sjevera prema kontinentu, a trenutno se nad središnjom Evropom formira nova, izuzetno snažna ciklona. Ona donosi mnogo hladniju vazdušnu masu koja će se do nedjelje proširiti nad velikim dijelom kontinenta zbog uspostavljenog obrasca i velike, duboke ciklonalne doline koja će se zadržati nekoliko dana.
Najizraženije temperaturne anomalije zahvatiće zapadnu i središnju Evropu te će se od danas proširiti južnije, sve do Sredozemlja. Ovako duboka dolina utiče i na prizemni pritisak, uspostavljajući prostrani sistem niskog pritiska nad većim dijelom kontinentalne Evrope, dok nad sjevernim Atlantikom i Azorima ostaje jako polje visokog pritiska.
Prema vikendu, glavna visinska dolina počeće postepeno da slabi, ali će ostati prostrana i produbljivati se dalje prema jugu. Iako je greben nad Atlantikom poremećen, to najavljuje moguću promjenu vremena za narednu sedmicu. Glavna ciklona, koja se produbljuje prema jugu, od petka do vikenda širiće značajnu hladnu anomaliju prema Sredozemlju. Temperature će biti i do 10-14 stepeni niže od uobičajenih za ovo doba godine nad zapadnom i jugozapadnom Evropom.
Jutarnje temperature biće prilično niske za sredinu maja, ponegdje i blizu nule. Najniže temperature očekuju se u subotu ujutro, kada će vjetar biti najslabiji, pa će i opasnost od mraza biti najveća. Dnevne maksimalne temperature takođe će ostati osjetno niže od prosjeka, uglavnom između 10 i 15 stepeni, a u nekim regionima čak i ispod 10 stepeni, što je oko 15 stepeni hladnije od dugoročnog prosjeka.
Krajem vikenda dominantni visinski talas konačno će nestati, ali će se njegove posljedice i dalje osjećati, sa hladnim temperaturama koje će nastaviti da se šire prema jugoistoku, naročito nad Sredozemljem.
Balkanu prijete superćelijske oluje i obilne padavine
Sudar snažnog visinskog talasa sa toplijim vazdušnim masama na jugu pojačaće suptropsku mlaznu struju nad Sredozemljem. To će donijeti jake vjetrove u srednjim i gornjim slojevima atmosfere, stvarajući snažno smicanje vjetra potrebno za organizovane oluje. Postepeno zagrijavanje Sredozemnog mora takođe obezbjeđuje umjerenu nestabilnost, koja će se poklopiti sa jakim visinskim vjetrovima.
Zato se do subote na području Italije, Jadrana te zapadnog i središnjeg Balkana mogu razviti ekstremne vremenske prilike, uključujući višećelijske i superćelijske oluje.
Grmljavinske oluje donijeće znatne količine padavina, naročito tamo gdje se razviju organizovani sistemi. Zbog postojanih jugozapadnih vjetrova u mlaznoj struji, obilne padavine očekuju se i uz planinske lance – Apenine, Dinaride i Karpate. Modeli visoke rezolucije ukazuju na to da bi lokalno moglo pasti i više od 100 do 150 mm kiše, posebno tamo gdje se kombinuju konvektivne i frontalne padavine uzrokovane orografijom.
Osjetno hladnija vazdušna masa biće dovoljno hladna da do narednog ponedjeljka donese i do 50 centimetara snijega Alpima, a nešto svježeg snijega pašće i nad središnjim Pirinejima.
Nakon nevremena slijedi veliki obrt i povratak toplote
Prognoze za narednu sedmicu najavljuju promjenu vremenskog obrasca. Blokirajuće polje visokog pritiska nad sjevernim Atlantikom trebalo bi da se uruši, a zamijeniće ga duboke doline i prizemne ciklone. To će dovesti do stabilnijeg vremena i jačanja anticiklonalnog grebena nad Evropom prema kraju maja 2026. godine.
Predviđa se i povratak temperatura na uobičajene, pa i iznadprosječne vrijednosti, a uskoro bi mogle dostići i nivo toplotnog talasa. Toplije vrijeme naredne sedmice prvo će se proširiti na zapadnu i jugozapadnu Evropu, a zatim će se postepeno premještati prema istoku.
