Iako hiljade Srba svakog ljeta biraju hrvatsko primorje za svoj odmor, tek rijetki odluče da put do Jadrana iskoriste za obilazak srpskih svetinja koje vijekovima svjedoče o postojanju pravoslavnog naroda na ovim prostorima.
Jedan od takvih duhovnih svjetionika je manastir Gomirje, smješten u istoimenom selu u slikovitom Gorskom kotaru. Kao najzapadniji srpski pravoslavni manastir, on je decenijama bio srub očuvanja identiteta, ali danas njegova vrata, nažalost, češće otvara tišina nego vjernici iz matice.
Priča nam ovo sve Iguman Sava, koji sa ljubavlju i posvećenošću brine o ovoj svetinji, ali ne krije iznenađenje kada manastir posjete turisti na proputovanju ka moru.
„Rijetkost je da nas neko od turista obiđe. Imali smo nedavno posjetu naše braće iz manastira Osovica, iz tamo vaših krajeva. Ovdje u okolini nema Srba i to što ih ima većinom su ostarjeli i ne mogu da dođu, osim kad su veći sveci”, priča mirnim tonom iguman Sava.
Bedem pravoslavlja od 1600. godine
Manastir Gomirje, posvećen Rođenju Svetog Jovana Preteče, istorijski je spomenik od neprocjenjivog značaja. Osnovan je tačno 1600. godine, a podigli su ga monasi iz dalmatinskog manastira Krka.
Aloonline.baOd tada predstavlja najvažnije duhovno središte Srba u Gorskom kotaru, Lici i Kordunu. Kroz vijekove, manastir je dijelio sudbinu svog naroda te je bivao paljen, pljačkan i uništavan u ratovima, ali se uvijek iznova obnavljao prkoseći vremenu i nedaćama.
Pusta sela i život poslije „Oluje”
Riječi igumana Save savršeno oslikavaju i širu, tragičnu sliku života Srba u Hrvatskoj. Podjećamo, početkom avgusta obilježena je 31. godišnjica vojno-policijske akcije „Oluja”, koja je dovela do najvećeg etničkog čišćenja u novijoj istoriji Evrope.
Posljedice tog avgusta 1995. godine i danas su jezivo vidljive. Srpska sela su pusta, ognjišta ugašena, a demografska slika trajno izmijenjena. Oni malobrojni koji su ostali ili su smogli snage da se vrate na svoja imanja, mahom su ljudi u poznim godinama. Njihova svakodnevica svedena je na borbu za golu egzistenciju, osnovna prava i očuvanje nacionalnog i vjerskog identiteta u sredini koja, u najboljem slučaju, ne pokazuje interesovanje, a nerijetko i otvoreni animozitet prema njihovom nasljeđu.
Izvor: aloonline.ba
Foto: Aloonline.ba
