Demograf Miodrag Pantović upozorava na težak demografski položaj Srba u Sarajevu i pojedinim opštinama Federacije BiH, gdje se godišnje rodi veoma mali broj srpske djece.
Srbi u Sarajevu suočavaju se sa dramatičnim demografskim padom, a godišnje u tom gradu umre deset puta više Srba nego što ih se rodi, izjavio je demograf Miodrag Pantović.
Prema njegovim riječima, srpsko stanovništvo u Sarajevu danas je svedeno na mali broj ljudi, dok se djeca srpske nacionalnosti rađaju uglavnom u nekoliko centralnih opština.
“Ono Srba što se i rodi u Sarajevu – rodi se u nekoliko centralnih opština, i to je minimalno. Srba nema”, upozorio je Pantović.
On je dodao da se u Mostaru danas rađa više srpske djece nego u Sarajevu.
Pantović smatra da ovi podaci pokazuju koliko je težak položaj Srba u gradu koji je do 1991. godine bio drugi najveći srpski grad u regionu.
Prema njegovim riječima, rat devedesetih imao je dugoročne demografske posljedice jer je veliki broj stanovnika bio primoran da napusti Sarajevo, a povratak je nakon rata bio znatno manji nego poslije Drugog svjetskog rata.
“Nakon Drugog svjetskog rata ljudi su se vraćali u svoja spaljena mjesta, obnavljali svoje domove, bio je veći natalitet, ali sada ne. Prošlo je 30 godina i ljudi se ne vraćaju. Ovaj rat je baš doveo do katastrofe”, rekao je Pantović.
On smatra da je za Srbe u BiH jedan od najvećih gubitaka rata bio upravo odlazak srpskog stanovništva iz Sarajeva.
“Srbi su bili elita tog grada. Većina visokoobrazovanih u tom gradu 1991. godine bili su Srbi. Iako nisu bili većina u Sarajevu, bili su u većini ljudi sa diplomama. To nam je kao narodu zadalo veliki udarac i mi se od toga nismo još oporavili”, rekao je Pantović.
U Bosanskom Grahovu 2024. nije rođeno nijedno dijete
Osim Sarajeva, posebno teška demografska situacija je, prema njegovim riječima, u Drvaru, Bosanskom Grahovu, Bosanskom Petrovcu i Glamoču, opštinama koje su nakon Dejtonskog sporazuma pripale Federaciji BiH.
“Taj dio između Bihaća, odnosno između Banjaluke i Zadra, dio je Evrope koji se najbrže prazni”, rekao je Pantović.
Kao posebno dramatičan primjer naveo je Bosansko Grahovo, gdje se tokom 2024. godine, prema njegovim riječima, nije rodilo nijedno dijete.
Pantović objašnjava da problem ovih opština nije nastao samo tokom rata, već da su one bile područja iseljavanja i prije devedesetih godina, dok je stanovništvo istovremeno sve više starilo.
“Veliki broj ljudi se iseljavao, pogotovo u Vojvodinu, u kolonizaciji nakon Drugog svjetskog rata. A ovaj rat je zadao najteži udarac 1995. godine, kada su sve te opštine pale i povratak je bio otežan. Trebalo je nekoliko godina da počne i vratili su se starci. Omladina se snašla negdje drugo i to je problem u tim opštinama”, pojasnio je Pantović.
Prema njegovim riječima, Drvar se još uvijek “drži” bolje od ostalih opština, ali je i tamo situacija veoma teška.
“Prema zvaničnim podacima, prošle godine se u Drvaru rodilo 20 djece. U Bosanskom Petrovcu se godišnje rodi samo desetak srpske djece, dok u Glamoču prošle godine nijedna srpska porodica nije dobila prinovu”, naveo je Pantović.
Srbi do 1971. bili najbrojniji u BiH
Pantović je rekao da su Srbi od 18. vijeka do 1971. godine, uprkos ogromnim gubicima tokom Drugog svjetskog rata, bili najbrojniji narod u BiH, ali da su kasnija iseljavanja značajno uticala na njihov demografski položaj.
“Imamo podatak iz 1991. godine da je 30 odsto Srba iz BiH tada živjelo van nje. Samo u Srbiji ih je bilo 300.000”, naveo je Pantović.
On je upozorio i na širi problem iseljavanja stanovništva sa prostora BiH.
“Danas je BiH sa oba entiteta zemlja u svijetu sa najvećim brojem ljudi koji žive van nje, a da su u njoj rođeni”, rekao je Pantović.
Kada je riječ o Srbima, smatra da je udio onih koji su rođeni na prostoru BiH, a danas žive van zemlje, još veći.
“Kada je riječ o Srbima, moguće je da je čak i polovina onih koji su rođeni na prostoru BiH sada žive van nje”, rekao je Pantović.
Demografski trendovi koje navodi Pantović ukazuju na spoj više problema – dugogodišnjeg iseljavanja, starenja stanovništva, niskog nataliteta i slabog povratka nakon rata. Upravo zbog toga pojedine sredine, posebno u Federaciji BiH, danas imaju veoma mali broj stanovnika i gotovo potpuno odsustvo novih generacija.
Izvor :SRNA/mondo.ba
Foto: Mondo/ Goran Sivački