Srpska pravoslavna crkva danas obilježava jedan od značajnih datuma svog liturgijskog kalendara – početak Crkvene nove godine, odnosno početak novog godišnjeg bogoslužbenog kruga.
Istog dana vjernici se sjećaju i Prepodobnog Simeona Stolpnika, velikog hrišćanskog podvižnika i čudotvorca.
Ovaj dan u crkvenom kalendaru nosi snažnu simboliku novog početka: pred vjernicima je novi godišnji krug praznika, molitava i bogosluženja, dok se kroz uspomenu na Svetog Simeona podsjećaju na snagu vjere, odricanja, istrajnosti i potpunog posvećenja Bogu.
Crkvena nova godina nije isto što i građanska Nova godina 1. januara. U pravoslavnoj tradiciji liturgijska godina počinje 1. septembra po julijanskom kalendaru, što po građanskom kalendaru pada 14. septembra. Početak godine u septembru vezan je za drevnu hrišćansku i vizantijsku tradiciju, ali i za starije biblijsko shvatanje ovog perioda godine. Septembar je bio vrijeme sabiranja plodova i zahvalnosti Bogu, a crkveno predanje ovaj početak povezuje i sa događajem iz Jevanđelja kada Hristos u sinagogi u Nazaretu govori o “godini milosti Gospodnje”.
Tokom hrišćanske istorije postojala su različita računanja početka godine, ali se septembar vremenom ustalio u vizantijskoj i pravoslavnoj tradiciji. Naziv Indikt potiče iz rimskog administrativnog sistema i označavao je petnaestogodišnji ciklus, čiji je početak bio vezan za 1. septembar. Crkva je ovaj datum prihvatila kao početak novog liturgijskog kruga. Zato se danas u hramovima moli da “vijenac godine” protekne u miru, da Bog sačuva narod i gradove, podari plodove zemlje, povoljno vrijeme i zdravlje i zaštiti ljude od nevolja. Od 1989. godine ovaj dan se, na inicijativu Vaseljenske patrijaršije, obilježava i kao dan molitve za zaštitu Božije tvorevine i životne sredine, piše Kurir.
Istog dana SPC slavi Prepodobnog Simeona Stolpnika, jednog od najpoznatijih hrišćanskih podvižnika. Rođen je u Siriji, a još kao mladić napustio je svjetovni život i zamonašio se. Posvetio se strogom postu, molitvi i podvigu, a kasnije se povukao na stub, po čemu je dobio ime Stolpnik. Prvi stub bio je niži, ali su kasnije podizani sve viši, da bi poslednji dostigao više od 15 metara. Na njegovom vrhu Simeon je provodio dane i noći u molitvi i postu.
Iako je živio u samoći, glas o njegovom podvigu brzo se proširio, pa su oko njegovog stuba počeli da dolaze bolesni, siromašni, obični ljudi, ali i uglednici i vladari. Sveti Simeon ih je primao, savjetovao i molio se za njih, a u hrišćanskom predanju ostao je upamćen i kao veliki čudotvorac i iscjelitelj. Njegov život bio je ispunjen iskušenjima, ali se njegova istrajnost u molitvi i postu smatra primjerom potpune posvećenosti vjeri.
Uz Svetog Simeona vezana su brojna predanja. Jedno od njih govori o zmiji koja je živjela u blizini njegovog stuba. Kada joj je u oko dospio trun, Simeon ju je, prema predanju, izliječio. Priča se pamti kao primjer njegove milosti i saosjećanja prema svakom Božjem stvorenju.
Sveti Simeon Stolpnik upokojio se 459. godine, nakon više decenija podvižničkog života.
U srpskom narodu ovaj praznik posebno je povezan sa početkom jesenje sjetve. Sveti Simeon Stolpnik vijekovima se poštuje među ratarima i zemljoradnicima, a u pojedinim krajevima zadržao se običaj da se sjeme namijenjeno za sjetvu odnese u crkvu na osveštanje, uz molitvu za rodnu godinu. Po narodnom kalendaru, oko ovog dana posmatralo se i kakav je mjesec, pa se vjerovalo da njegov izgled može nagovijestiti kakav će biti rod i godina.
Crkvena nova godina zato u sebi objedinjuje početak novog liturgijskog ciklusa, molitvu za mir i blagoslov, zahvalnost za plodove zemlje i uspomenu na Svetog Simeona Stolpnika. Za vjernike je to početak novog godišnjeg kruga u kojem se molitva upućuje ne samo za lično dobro, već i za zdravlje, mir, zaštitu naroda i blagostanje čitave zajednice.
Autor: Srpskainfo
FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
