Srpska pravoslavna crkva (SPC) danas, 30. oktobra, obilježava Svetog proroka Osiju i Svetog prepodobnomučenika Andreja Kritskog. Osija je jedna od značajnih ličnosti Starog zavjeta, a njegovo ime ostalo je sačuvano u biblijskoj knjizi koja sadrži 14 poglavlja.
Prema “Ohridskom prologu” vladike Nikolaja Velimirovića, prorok Osija bio je sin Veirijev i pripadao je plemenu Isaharovom. Živio je više od 800 godina pre rođenja Isusa Hrista, u vremenu kada je, prema biblijskom predanju, upozoravao narod Izrailja i Jude zbog udaljavanja od Boga i okretanja idolopoklonstvu.
Njegova poruka nije se, međutim, svodila samo na upozorenja i najave kazne. U njegovim proročanstvima pominju se i Božja milost i nada u obnovu. Upravo se ta povezanost opomene, pokajanja i nade izdvaja kao jedna od važnih tema Knjige proroka Osije.
Njegovo ime ostalo je zapisano u Starom zavjetu
Za razliku od svetitelja čija su žitija najpoznatija po opisima mučeništva ili čudima, Osijin značaj prvenstveno je povezan sa proročkom službom. Knjiga koja nosi njegovo ime dio je Starog zavjeta i sadrži 14 poglavlja, piše Telegraf.
U crkvenom tumačenju, proroci nisu bili samo ljudi koji najavljuju buduće događaje, već je njihova uloga bila i da opominju zbog nepravde i udaljavanja od vjere, pozivajući narod na promjenu života.
Prema “Ohridskom prologu”, Osija je doživio duboku starost i mirno se upokojio. Pojedinosti njegovog života izvan biblijskog i crkvenog predanja ne mogu se sve nezavisno potvrditi, pa ih je važno predstavljati u tom kontekstu.
Sveti Andrej Kritski stradao zbog poštovanja ikona
Istog dana SPC se molitveno seća i Svetog prepodobnomučenika Andreja Kritskog. Prema njegovom žitiju, bio je hrišćanin i sveštenik koji se u vrijeme progona poštovalaca svetih ikona suprotstavio caru Konstantinu V, poznatom po ikonoborstvu.
Predanje navodi da je Andrej otišao u Carigrad i javno ukorio cara zbog progona onih koji su poštovali ikone. Zbog toga je bio pretučen i mučen, a potom je stradao 767. godine. Njegovo žitije ističe se kao svjedočanstvo o istrajnosti u vjeri i spremnosti da se zbog uvjerenja podnese stradanje. Ova priča pripada crkvenom žitijskom predanju, koje opisuje verski značaj Andrejevog stradanja.
Ono što treba napomenuti jeste da je 30. oktobar 2026. godine petak i da crkveni kalendari za taj dan navode post na vodi.
Autor: Srpskainfo
FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIE