Srpska pravoslavna crkva i njeni vjernici obilježavaju 19. avgusta Preobraženje Gospodnje, jedan od najznačajnijih praznika u hrišćanskom kalendaru.
Ovaj dan posvećen je sećanju na događaj na gori Tavor, kada se Hristova božanska priroda po prvi put ukazala ljudima i kada je on najavio svoje buduće stradanje, ali i vječnu slavu.
U pravoslavnom svijetu, ovaj praznik se često naziva i letnjim Bogojavljenjem. Prema jevanđelskom predanju, tada su se otvorila nebesa iz kojih se začuo glas Boga Oca riječima: “Ovo je Sin moj ljubezni… njega poslušajte”.
U narodu postoji duboko ukorenjeno verovanje da na Preobraženje “sunce okreće leđa ljetu, a osmjehuje se zimi”. Od ovog datuma dani postaju osjetno kraći, a priroda počinje da se priprema za hladniji period:
Gmizavci se povlače u svoja zimska skloništa. Laste započinju pripreme za selidbu na jug. U pojedinim krajevima veruje se i da Bog tada sa neba spušta brazdu, što simbolizuje jasan znak da je došlo vreme za početak jesenje setve.
Slično kao i za zimsko Bogojavljenje, narodno predanje kaže da se uoči Preobraženja otvaraju “Božja vrata” na nebesima. Vjeruje se da se u tom trenutku pojavljuje Bog koji ispunjava želje onima koji se iskreno pomole.
Zbog toga je star običaj da se tačno u ponoć gleda u zvezdano nebo i zamisli želja. U nekim krajevima majke posebno savetuju decu da ostanu budna i ne propuste ovaj trenutak, kako bi se pomolila za zdravlje, sreću i blagostanje čitave porodice.
Zašto se osvještavaju jabuke?
Preobrazivši se pred prorokom Ilijom i Mojsijem, Isus je demonstrirao nebesku moć nove vjere, potvrđujući svoju ulogu Cara nad carevima, koja prevazilazi starozavetne zakone.
Ova scena je vjerno prikazana na ikonama Preobraženja, koje su neizostavni dio svakog pravoslavnog ikonostasa. Na njima je Hristos naslikan na gori, obasjan nebeskom svjetlošću, dok pored njega stoje Ilija i Mojsije, a trojica apostola u strahu leže na zemlji.
S obzirom na to da ovaj praznik uvek pada tokom Gospojinskog posta, praznična trpeza je obavezno posna. Tradicija nalaže da se u hramovima osveštava grožđe, koje se potom dijeli vjernicima u znak zahvalnosti za zemaljske plodove. U predjelima gdje grožđe ne uspijeva, običaj je da se umesto njega osvešta neko drugo sezonsko voće, najčešće jabuke, prenosi Telegraf.
Autor: Srpskainfo
FOTO: SINIŠA PAŠALIĆ/RINGIER
