O stanju na evidenciji nezaposlenih u Prijedoru, najtraženijim zanimanjima i mjerama koje bi trebalo da doprinesu većem zapošlјavanju razgovarali smo sa Daliborom Bulićem, rukovodiocem Filijale Prijedor, Zavoda za zapošlјavanje Republike Srpske.
Koliko je trenutno nezaposlenih lica na evidenciji Filijale Prijedor, Zavoda za zapošlјavanje Republike Srpske?
– Na evidenciji se trenutno nalazi 4.429 nezaposlenih lica. Kada poredimo, za prvih šest mjeseci prošle godine na evidenciji Zavoda nalazilo se 4.185 lica, dok u posmatranom periodu ove godine taj broj iznosi 4.380. Što znači da bilјežimo blagi rast broja nezaposlenih lica za 195 ili 4,7 odsto. Poslјedica rasta broja nezaposlenih lica je zatvaranje rudnika “Nova Ljubija” u Prijedoru i firme “Dubikoton” u Kozarskoj Dubici.
S kojim zanimanjima najbrže do posla, a koja najduže čekaju zaposlenje?
– Najbrže do posla u oblasti trgovine, ugostitelјstva, građevinarstva… Najtraženiji su građevinski radnici, tesari, moleri, zidari, fasaderi, rukovaoci građevinskih mašina, u ugostitelјstvu konobari i kuvari, u medicini doktori. Sa druge strane, teže do posla dolaze administrativni radnici, ekonomisti bez iskustva i druga zanimanja koja se polako gase.
Po Vašem mišlјenju da li je obrazovna politika u Prijedoru usklađena sa potrebama tržišta rada?
– Možemo reći djelimično. S jedne strane imamo povećan broj kadrova administrativne struke i društvenih djelatnosti, dok s druge strane poslodavci više traže zanatska i tehnička zanimanja. Smatramo da se kroz praktičnu nastavu, stručne obuke i programe prekvalifikacije obrazovna politika može još bolјe uskladiti sa potrebama tržišta rada. Još uvijek ima prostora za bolјe usklađivanje obrazovanja i potreba tržišta rada, kako bi mladi nakon završetka školovanja lakše dolazili do zaposlenja.
Otvoren je javni poziv poslodavcima i nezaposlenim licima za korišćenje sredstava po programima zapošlјavanja u 2026. godini. – Ovaj javni poziv čine četiri programa.
PROGRAM PODRŠKE PRIVREDI ZA NOVO ZAPOŠLJAVANJE
– Program se provodi kroz slјedeće dvije komponente: Prva komponenta: Zapošlјavanje kod poslodavca – visokorizičnih novonezaposlenih lica koju čine aktivni tražioci posla koji su prijavlјeni na evidenciji Zavoda za zapošlјavanje šest mjeseci i kraće prije zaposlenja i pripadaju jednoj ili više cilјnih grupa. Iznos subvencije po jednom licu iz kategorije visokorizičnih nezaposlenih je 5.744,76 KM, što čini 100% iznosa godišnjih poreza i doprinosa na najnižu platu u Republici Srpskoj za 2026. godinu u iznosu od 1.000 KM. Ukupna planirana sredstva za ovu komponentu iznose 1.953.218,40 KM, a planirani obuhvat je 340 lica. Druga komponenta: Zapošlјavanje kod poslodavca – lica u starosnoj dobi od 16 do 30 godina (mladi), prijavlјenih na evidenciji Zavoda za zapošlјavanje prije zaposlenja bez obzira na dužinu čekanja na zaposlenje. Iznos subvencije po jednom licu iz kategorije visokorizičnih nezaposlenih je 5.744,76 KM, što čini 100% iznosa godišnjih poreza i doprinosa na najnižu platu u Republici Srpskoj za 2026. godinu u iznosu od 1.000 KM. Ukupna planirana sredstva za ovu komponentu iznose 3.044.722,80 KM, a planirani obuhvat je 530 lica.
PROGRAM ZAPOŠLJAVANJA I SAMOZAPOŠLJAVANJA CILJNIH KATEGORIJA U PRIVREDI
– Prva komponenta: Zapošlјavanje kod poslodavca – ugroženih i ranjivih kategorija nezaposlenih lica koje obuhvataju cilјne grupe. Iznos subvencije po jednom licu iz kategorije visokorizičnih nezaposlenih je 5.744,76 KM, što čini 100% iznosa godišnjih poreza i doprinosa na najnižu platu u Republici Srpskoj za 2026. godinu u iznosu od 1.000 KM. Ukupna planirana sredstva za ovu komponentu iznose 2.498.970,60 KM, a planirani obuhvat je 435 lica. Druga komponenta: Samozapošlјavanje lica koja se na evidenciji nezaposlenih nalaze duže od 6 mjeseci u odnosu na dan objave javnog poziva. Iznos subvencije za pokretanje vlastite djelatnosti je 10.000 KM, obuhvaćen je iznos poreza i doprinosa i paušalni iznos poreza na dohodak koji je samostalni preduzetnik dužan platiti. Ukupna planirana sredstva za ovu komponentu iznose 2.500.000 KM, a planirani obuhvat je 250 lica.
PROGRAM STRUČNOG OSPOSOBLJAVANJA LICA SA STEČENIM VISOKIM OBRAZOVANJEM
– Zavod za zapošlјavanje Republike Srpske realizuje „Program stručnog osposoblјavanja lica sa stečenim visokim obrazovanjem”, čija je ukupna vrijednost 8.477.700,00 KM. Finansijska sredstva iz Budžeta Republike Srpske za sprovođenje ovog Programa u 2026. godini iznose ukupno 5.000.000,00 KM, dok finansijska sredstva Svjetske banke iznose ukupno 3.477.700,00 KM. Program ima za cilј osposoblјavanje mladih lica sa evidencije nezaposlenih za polaganje pripravničkog ispita i samostalan rad u struci. Zavod će putem ovog Programa finansirati trajanje pripravničkog staža u trajanju najduže do šest mjeseci. Cilјna grupa Programa su lica sa VSS bez radnog iskustva, prijavlјena na evidenciju nezaposlenih prije zaposlenja. Programom je obuhvaćeno subvencionisanje obavlјanja pripravničkog staža za najviše 847 lica. Iznos subvencije po jednom pripravniku sa VSS iznosi 10.000 KM na polugodišnjem nivou, odnosno 1.666,66 KM mjesečno.
PROGRAM PODRŠKE ZAPOŠLJAVANјU ROMA U REPUBLICI SRPSKOJ
– Zavod za zapošlјavanje Republike Srpske realizuje „Program podrške zapošlјavanju Roma u Republici Srpskoj”, čija je ukupna vrijednost 15.670,00 KM, a finansira se sredstvima Ministarstva za lјudska prava i izbjeglice BiH, grant za 2025. godinu. Programom je obuhvaćeno zapošlјavanje Roma sa evidencije koji su na dan objave Javnog poziva za korišćenje sredstava bili izjašnjeni kao Romi/Romkinje na evidenciji Zavoda. Program se provodi kroz komponentu zapošlјavanja kod poslodavca, gdje se finansira zapošlјavanje Roma na period od 12 mjeseci u iznosu od 5.000,00 KM po jednom nezaposlenom licu.
Na koji način Zavod za zapošlјavanje Republike Srpske pruža nezaposlenim licima šansu za zaposlenje i koliko je bitno biti aktivni tražilac posla na evidenciji Zavoda?
– Nezaposlena lica se trebaju prijaviti na evidenciju Zavoda za zapošlјavanje Republike Srpske kako bi ostvarila pravo na usluge i mjere aktivne politike zapošlјavanja. Nakon prijave izrađuje se individualni plan zapošlјavanja, u skladu sa kvalifikacijama, radnim iskustvom i interesovanjima nezaposlenog lica. Zavod putem CISO centara organizuje različite obuke, radionice za pisanje biografije i pripremu za razgovor za posao, kao i profesionalno informisanje i savjetovanje. Trenutno su aktuelni javni pozivi za pohađanje obuka, pokretanje vlastitog biznisa, samozapošlјavanje i zapošlјavanje kod poslodavaca uz finansijsku podršku Zavoda. Aktivno traženje posla i redovno javlјanje na evidenciju povećavaju mogućnost uklјučivanja u ove programe. Smatram da bi svako nezaposleno lice, bez obzira na godine života, trebalo da se prijavi na evidenciju Zavoda, jer na taj način dobija pristup informacijama o slobodnim radnim mjestima, mogućnost stručnog usavršavanja, finansijskim podsticajima i drugim mjerama koje mogu značajno povećati šanse za zaposlenje.
Izvor: kozarski.com
