Evo da li se pravilno kaže srBski ili srPski jezik

Na društvenim mrežama često se vodi polemika oko toga da li se kaže srpski ili srbski, da li smo Srbi ili Srpi, da li nam je državljanstvo srpsko ili srbsko.

“Čuvari srbstva” pozivaju se na dela vladike Nikolaja Velimirovića, posebno na njegov spis “Srbski narod kao Teodul”, podsećaju na vreme kada su izlazile Davidovićeve “Novine serbske” i na nazive koji su prethodili imenu SANU – “Družtvo srbske slovesnosti” i “Srbsko učeno družtvo”. Navode i prepisku između vladike Lukijana Mušickog i Vuka Karadžića, gde Vuk piše: ” … u Rječniku će srbskom biti opisani gotovo svi običaji srbski”, a Mušicki odgovara: ” … srbski, Srbkinja mora ostati … ”

Odgvor na pitanje leži u reformi i razvoju našeg jezika, a pogledajte kako je došlo do toga.

U 19. veku, radom Vuka Stefanovića Karadžića (1787-1864), dolazi do reforme, tada ustaljenog, slavenoserpskog jezika, koji je bio u upotrebi krajem 18. i početkom 19. veka. Čuveni srpski pesnik, koji je stvarao tokom 18.veka, Zaharije Orfelin (1726-1785), svoj jezik, kao i mnogi drugi viđeniji Srbi tog vremena, svoj jezik nazivaju slavenoserbskim. U 19. veku, se jezik nazivao serbskim ili srbskim, dok nakon jezičke reforme Vuka Stefanovića Karadžića, jezik dobija svoj današnji oblik-srpski.

Uprkos protivljenju brojnih učenih Srba tog vremena, a posebno tadašnjeg srpskog vladike Lukijana Mušickog (1777-1837), koji se zalagao za ustaljeni termin srbski, Vuk Karadžić 1818. godine objavljuje svoje kapitalno delo “Srpski rječnik” (koje biva dopunjeno 1852. godine), a u kome je predstavio reformisanu verziju jezika gde se, između ostalog, i sam termin srbski promenio u srpski.

Godine 1847. Vuk Karadžić objavljuje i svoj prevod “Novoga zavjeta” koji je baziran na reformisanom srpskom jeziku, čime je postavljen temelj savremenog standardnog srpskog jezika. Ta 1847. godina se ujedno smatra i pobedom Vukovih načela u vezi reforme srpskog jezika.

Poslednje zabrane koje su se odnosile na Vukovu reformisanu verziju srpskog jezika su ukinute 1868. godine, od kada u srpskom jeziku važi u osnovi fonološki, a ne etimološki pravopis. Prema starom-etimološkom, pravilno je bilo srbski, Srbkinja, srbstvo, a prema novom-fonološkom, pravilno je srpski, Srpkinja, srpstvo.

U etimološkom ili korenskom pravopisu, čuva se koren reči prilikom izvođenja srodnih oblika, a pisanje i izgovor nisu isti. S druge strane, u fonološkom pravopisu, reč se piše onako kako se izgovara, ali zato podleže odgovarajućim glasovnim promenama, kao što su jednačenje suglasnika po zvučnosti. U ovom slučaju se zvučno “B” jednači sa bezvučnim “S” i prelazi u svoj bezvučni par “P”, što daje jedino pravilan oblik-srpski.

Tako je nekadašnji termin serbski, evoluirao u srbski, koji je nakon Vukove reforme, postao srpski!

Srbijadanas

Preporuka

MAGISTAR SA PROSJEKOM 9,7 RADI KAO ŠANKER Srđana j...
views 219
Srđan Šabić (24) iz Kozarske Dubice diplomirani je hemičar, koji je magistrirao na Prirodno- matematičkom fakultetu u Banjaluci sa prosjekom 9,7. Uprk...
Danas su MLADENCI: Evo zašto i kako se pravilno pr...
views 164
Vekovima unazad, kod Srba postoji jedan poseban praznik, koji je postao neka vrsta slave mladih bračnih parova. U pitanju su Mladenci, koji se slave s...
SPC danas proslavlja Mladence
views 27
Pravoslavna crkva i njeni vjernici danas proslavljaju Mladence, spomen na Svetih četrdeset mučenika sevastijskih, koji su prije 17 vijekova nepokolebl...
Episkop Sergije: Krivi smo što jesmo!
views 38
Njegovo preosveštenstvo episkop bihaćko-petrovački Sergije istakao je da je bilo kakav povod dovoljan za pojavu antisrpske histerije i da se srpskom n...
Obilježen Dan Osnovne škole “Kozarac”...
views 54
Učenici i nastavno osoblje Osnovne škole "Kozarac" iz Kozarca kod Prijedora danas su uličnim trkama, turnirom u fudbalu, literarnim časom i prired...
DJECA SUNCA Međunarodni dan osoba sa Daunovim sind...
views 17
Međunarodni dan posvećen osobama sa Daunovlm sindromom obilježava se danas širom svijeta. Sindrom Daun može se javiti u bilo kojoj porodici, bez obzir...